Theo Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng, mô hình này không chỉ là một đơn vị hành chính thông thường mà hướng tới xây dựng cộng đồng cơ sở văn minh, hiện đại, xanh, số, nhân văn và phát triển bền vững. Thành phố nhấn mạnh mọi chính sách và hoạt động của chính quyền cơ sở phải hướng tới phục vụ người dân, bảo đảm công bằng, tiến bộ và không để ai bị bỏ lại phía sau.
Dự thảo Đề án được xây dựng với 8 nhóm nội dung cốt lõi gồm: xây dựng hệ thống chính trị cơ sở vững mạnh; phát triển hạ tầng hiện đại và không gian sống thông minh; phát triển kinh tế gắn với lực lượng sản xuất hiện đại; bảo đảm an sinh xã hội; phát triển văn hóa và con người Hà Nội thanh lịch, văn minh; xây dựng môi trường sống xanh, an toàn; bảo đảm quốc phòng, an ninh; và thúc đẩy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.
Đáng chú ý, Hà Nội xây dựng hệ thống 54 tiêu chí cụ thể để đánh giá hiệu quả triển khai mô hình. Trong đó có các chỉ số về mức độ hài lòng của người dân, chỉ số hạnh phúc, chất lượng môi trường sống, thu nhập, việc làm, giáo dục, y tế, chuyển đổi số, mức độ tham gia quản trị xã hội và chất lượng dịch vụ công.
Theo phương án đang được nghiên cứu, Hà Nội dự kiến lựa chọn 2 xã liền kề để triển khai thí điểm với quy mô dân số khoảng 700.000 người. Thành phố kỳ vọng đến năm 2030 sẽ cơ bản hình thành mô hình xã, phường xã hội chủ nghĩa kiểu mẫu có khả năng thu hút dân cư lớn và trở thành hình mẫu quản trị mới cho Thủ đô.
Tổng nguồn lực dự kiến cho Đề án giai đoạn 2026–2030 gồm hơn 9.763 tỷ đồng vốn đầu tư công cùng khoảng 181.517 tỷ đồng vốn ngoài ngân sách nhà nước. Thành phố cho biết sẽ tiếp tục xin ý kiến các cơ quan Trung ương trước khi hoàn thiện và triển khai chính thức.
Nhiều chuyên gia đánh giá việc Hà Nội nghiên cứu mô hình “xã, phường xã hội chủ nghĩa” cho thấy xu hướng chuyển từ quản lý hành chính sang quản trị phát triển cộng đồng hiện đại, lấy hạnh phúc người dân làm thước đo hiệu quả điều hành. Nếu triển khai thành công, đây có thể trở thành mô hình quản trị cơ sở mới mang tính thử nghiệm quan trọng cho quá trình phát triển đô thị và cải cách quản lý tại Việt Nam trong tương lai.