Cơ sở dữ liệu đất đai là nền tảng quan trọng để chính quyền các cấp phục vụ người dân nhanh hơn, minh bạch hơn.
Trong bối cảnh tổ chức lại mô hình chính quyền địa phương hai cấp, dữ liệu đất đai đầy đủ và chính xác sẽ giúp chính quyền cơ sở xử lý thủ tục hành chính ngay tại xã, phường, thị trấn; người dân không còn phải đi lại nhiều, hồ sơ được xử lý trên môi trường điện tử, tiết kiệm thời gian và chi phí.
Chiến dịch xây dựng CSDL đất đai hướng đến ba mục tiêu:
1. Tạo nền tảng dữ liệu hiện đại, phục vụ Chính phủ điện tử và quản lý đất đai minh bạch, rõ trách nhiệm.
2. Nâng cao chất lượng dịch vụ công, giúp người dân, doanh nghiệp thực hiện thủ tục đất đai thuận tiện hơn.
3. Kết nối, đồng bộ dữ liệu, giữa CSDL đất đai với các CSDL quốc gia khác, giúp cơ quan quản lý khai thác hiệu quả, phục vụ người dân tốt hơn.
Nhiều năm qua, thông tin về người sử dụng đất được hình thành qua các giai đoạn khác nhau, gắn với giấy tờ tùy thân như chứng minh nhân dân, căn cước công dân. Cùng với sự thay đổi về quy định pháp lý, công nghệ lưu trữ và phương thức quản lý, dữ liệu ở một số nơi chưa thống nhất, thậm chí còn sai lệch.
"Có những trường hợp người dân chuyển nhượng, tặng cho, thừa kế hoặc giao dịch đất đai bằng giấy tờ viết tay, chưa hoàn thiện thủ tục pháp lý hoặc chuyển mục đích sử dụng đất nhưng chưa cập nhật vào hồ sơ quản lý. Điều đó khiến thông tin đất đai và thông tin chủ sử dụng chưa khớp, cần được rà soát, bổ sung".
Với yêu cầu phải hoàn thiện CSDL quốc gia về đất đai trước năm 2026, chiến dịch này được xem là khâu trọng tâm nhằm chuẩn hóa thông tin, bảo đảm dữ liệu đầy đủ, chính xác và có thể dùng chung giữa các cơ quan nhà nước.
Đáng chú ý, Bộ Công an đang phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường xây dựng tiện ích trên ứng dụng VneID để người dân tự cung cấp thông tin và kiểm tra, xác thực thông tin chủ sử dụng đất ở, nhà ở qua CSDL quốc gia về dân cư thông qua tiện ích trên ứng dụng VneID mà không nhất thiết phải cung cấp bản sao Giấy chứng nhận và Căn cước công dân.
5 yêu cầu của chiến dịch xây dựng CSDL đất đai:
Thứ nhất, CSDL quốc gia về đất đai phải được rà soát, hoàn thiện theo nguyên tắc "đúng – đủ – sạch – sống – thống nhất – dùng chung", bảo đảm đồng bộ với mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
Thứ hai, dữ liệu phải được tập trung, thống nhất tại Trung ương, kết nối, chia sẻ với CSDL quốc gia về dân cư, Trung tâm dữ liệu quốc gia và toàn bộ hệ thống chính trị – từ Chính phủ, các cơ quan Đảng, Quốc hội, Mặt trận Tổ quốc đến Tòa án, Viện kiểm sát.
Thứ ba, cần tái cấu trúc quy trình, thủ tục hành chính, cắt giảm hồ sơ giấy, tái sử dụng thông tin đã có trong các CSDL quốc gia để giải quyết nhanh thủ tục đất đai và tài sản gắn liền với đất.
Thứ tư, bảo đảm an toàn thông tin, an ninh mạng trong suốt quá trình xây dựng, vận hành và kết nối dữ liệu.
Thứ năm, việc triển khai phải được thực hiện quyết liệt, khoa học, rõ người – rõ việc – rõ thời gian – rõ kết quả – rõ trách nhiệm – rõ thẩm quyền.