Ảnh minh họa
Kế hoạch nhằm tổ chức công tác truyền thông đồng bộ, công khai, minh bạch, kịp thời về chủ trương, mục tiêu, phạm vi, lộ trình và các điều kiện bảo đảm khi triển khai Vùng phát thải thấp (Low Emission Zone - LEZ) trên địa bàn thành phố Hà Nội. Giúp người dân, doanh nghiệp và các tổ chức liên quan hiểu đúng LEZ là bước chuyển đổi từng bước hướng tới giao thông đô thị xanh, sạch, thông minh, thuận tiện hơn; không phải là biện pháp cấm đoán đơn thuần, qua đó tạo đồng thuận xã hội và thúc đẩy thay đổi hành vi theo hướng giảm phát thải. Xác định rõ trách nhiệm, cơ chế phối hợp giữa các sở, ban, ngành, chính quyền địa phương, cơ quan báo chí, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội trong tuyên truyền, vận động, nắm bắt ý kiến Nhân dân, phản hồi xã hội và xử lý thông tin phát sinh.
Các thông điệp truyền thông trọng tâm nhấn mạnh LEZ là bước chuyển đổi xanh hướng tới giao thông văn minh hơn, không khí sạch hơn và chất lượng sống tốt hơn cho người dân Thủ đô. Hà Nội triển khai LEZ theo lộ trình phù hợp, gắn với hoàn thiện hạ tầng, mở rộng lựa chọn đi lại thuận tiện và nghiên cứu cơ chế hỗ trợ chuyển đổi để người dân, doanh nghiệp cùng đồng hành. LEZ không phải là "rào cản", mà là cơ hội để cải thiện chất lượng không khí, giảm áp lực giao thông, phát triển giao thông công cộng và nâng cao chất lượng sống đô thị. Việc triển khai LEZ được theo dõi bằng hệ thống nhận diện, giám sát, quan trắc và đánh giá tác động dựa trên dữ liệu thực tế; kết quả đánh giá là cơ sở để điều chỉnh, hoàn thiện và từng bước mở rộng mô hình.
Đối tượng truyền thông bao gồm người dân sinh sống, làm việc, học tập, kinh doanh trong khu vực Vành đai 1 và các khu vực chịu tác động trực tiếp theo từng giai đoạn của Đề án; trọng tâm là các phường trong phạm vi triển khai, mở rộng hoặc chịu tác động trực tiếp của LEZ. Người dân, hộ kinh doanh, doanh nghiệp vận tải, dịch vụ, logistics tại các địa bàn ngoài Vành đai 1 nhưng thường xuyên di chuyển, hoạt động trong khu vực LEZ. Các nhóm cần truyền thông riêng, gồm: người lao động sử dụng phương tiện cá nhân để mưu sinh, lái xe công nghệ, hộ kinh doanh nhỏ lẻ, doanh nghiệp vận tải, người cao tuổi, học sinh, sinh viên, phụ huynh và người dân thường xuyên vào khu vực trung tâm. Các nền tảng cung cấp dịch vụ vận tải công nghệ, đơn vị vận chuyển hành khách, hàng hóa đô thị; các sở, ban, ngành, UBND phường, xã, tổ dân phố, khu dân cư, cơ quan báo chí, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội, chuyên gia, nhà khoa học và tổ chức xã hội liên quan.
Lộ trình
Giai đoạn đầu tập trung truyền thông nâng cao nhận thức và chuẩn bị triển khai: Thực hiện từ tháng 6/2026 đến trước thời điểm tổ chức triển khai giai đoạn đầu của Đề án và duy trì trong thời gian đầu triển khai. Mục tiêu là giúp xã hội hiểu rõ vì sao cần LEZ, chủ động chuẩn bị phương án đi lại, kinh doanh, vận tải và chuyển đổi phù hợp. Công bố, phổ biến thông tin chính thống về mục tiêu, ý nghĩa, phạm vi, nguyên tắc và lộ trình triển khai Đề án. Xây dựng, phát hành và cập nhật bộ thông tin truyền thông dùng chung, gồm: thông điệp thống nhất, bộ câu hỏi - đáp chính sách, tài liệu giải thích chính sách, infographic, video ngắn, tài liệu truyền thanh cơ sở và tài liệu tuyên truyền tại cộng đồng. Truyền thông về hiện trạng chất lượng không khí, tác động của ô nhiễm không khí đến sức khỏe cộng đồng và vai trò của giảm phát thải từ giao thông. Cung cấp thông tin về phương án tổ chức giao thông, kết nối vận tải công cộng, bãi đỗ xe, điểm trung chuyển, hạ tầng sạc điện, phương tiện xanh, phương án đi lại thay thế và các chính sách hỗ trợ liên quan. Tổ chức truyền thông cộng đồng, hội nghị, tọa đàm, đối thoại chính sách tại khu vực chịu tác động trực tiếp.
Giai đoạn 2, truyền thông đồng hành trong quá trình triển khai thí điểm với mục tiêu là hướng dẫn thực thi cụ thể, đồng hành cùng người dân trong quá trình chuyển đổi, công khai kết quả bước đầu và kịp thời điều chỉnh nội dung truyền thông theo phản hồi thực tế. Hướng dẫn chi tiết về phạm vi, ranh giới LEZ, hệ thống nhận diện phương tiện, camera giám sát, quy định hành chính, phương án tổ chức giao thông và các nội dung người dân, doanh nghiệp cần thực hiện. Truyền thông về hạ tầng thay thế, gồm mạng lưới giao thông công cộng, điểm trung chuyển, bãi đỗ xe, trạm sạc điện, điểm thuê phương tiện xanh, xe đạp công cộng và các lựa chọn đi lại thuận tiện. Công khai, cập nhật kết quả quan trắc chất lượng không khí, dữ liệu giao thông, mức độ tuân thủ, phản hồi xã hội và các mô hình chuyển đổi xanh tích cực của cộng đồng, doanh nghiệp. Khuyến khích cộng đồng thay đổi hành vi, ưu tiên giao thông công cộng, xe đạp, đi bộ và phương tiện xanh; đồng thời tham gia giám sát, phản ánh kịp thời hành vi vi phạm môi trường, trật tự đô thị và bất cập phát sinh.
Giai đoạn 3, truyền thông đánh giá, hoàn thiện và lan tỏa nhằm công bố kết quả theo dõi, đánh giá tác động của LEZ; truyền thông hiệu quả cải thiện môi trường, tổ chức giao thông và thay đổi hành vi; tạo nền tảng đồng thuận cho việc hoàn thiện, mở rộng mô hình. Truyền thông kết quả đánh giá tác động của LEZ trên cơ sở dữ liệu thực tế về chất lượng không khí, giao thông, mức độ tuân thủ, tác động kinh tế - xã hội và phản hồi của người dân, doanh nghiệp. Công khai kết quả đạt được, khó khăn, hạn chế và giải pháp điều chỉnh để người dân, doanh nghiệp hiểu đúng quá trình hoàn thiện chính sách. Lan tỏa mô hình, cách làm tốt, sáng kiến cộng đồng, doanh nghiệp chuyển đổi xanh và các trường hợp tích cực trong thực hiện LEZ. Tiếp tục tham vấn người dân, doanh nghiệp, chuyên gia, tổ chức chính trị - xã hội và cơ quan báo chí đối với phương án hoàn thiện, điều chỉnh hoặc mở rộng LEZ theo lộ trình phù hợp.
Trần Hằng